Μετά τα χρόνια ταλαιπωρίας που περάσαμε με το δύστροπο και εύθραυστο βύσμα SCART, ήρθε επιτέλους η εποχή όπου μπήκε στην καθημερινότητά μας μια πολύ πιο αξιόπιστη σύνδεση. Μεταφέροντας ήχο και εικόνα, όπως και το SCART, αλλά σε ψηφιακή μορφή η σύνδεση HDMI υποστηρίζει εικόνας υψηλής ευκρίνειας και ψηφιακό πολυκάναλο ήχο μέσω ενός βύσματος. Πλέον οι τηλεοράσεις και οι βιντεοπροβολείς είναι εξοπλισμένοι με θύρες HDMI, αφού όλες οι σύγχρονες HD συσκευές multimedia διαθέτουν αντίστοιχες εξόδους.


Ένα σύγχρονο σαλόνι μπορεί να είναι εξοπλισμένο με διάφορα Set-Top-Box, όπως δορυφορικό ή επίγειο δέκτη (ακόμα και IP STB), Blu-ray ή παιχνιδομηχανές (Play Station, Wii, κτλ.). Όλες αυτές οι συσκευές αποδίδουν έξοδο HDMI. Ωστόσο το βύσμα HDMI δεν μπορεί να κατασκευαστεί από τον χρήστη ή να διαχωριστεί με ένα κόφτη και ένα κολλητήρι. Ακόμα όμως και οι έτοιμες εμπορικές λύσεις έχουν περιορισμούς, αφού τα καλώδια HDMI παράγονται σε περιορισμένα μήκη. Για τους παραπάνω λόγους προκύπτει η ανάγκη χρήσης επιπρόσθετων μονάδων για την μεταφορά/επέκταση, το διαχωρισμό και γενικότερα τη διαχείριση της θύρας HDMI.


Εφαρμογές


Δύο εταιρείες που αντιπροσωπεύονται και δραστηριοποιούνται έντονα στη χώρα μας γύρω από προϊόντα διαχείρισης της θύρας HDMI είναι οι Gefen και CYP. Η γκάμα προϊόντων τους είναι πολύ μεγάλη καλύπτοντας και ξεπερνώντας πιθανότατα τις ανάγκες αλλά και τη... φαντασία σας! Για την εύκολη κατανόηση και επεξήγηση των μοντέλων διαχείρισης της θύρας HDMI μπορούμε να ξεχωρίσουμε τρεις βασικές κατηγορίες:


Extenders: Οι μονάδες επέκτασης θύρας HDMI αποτελούν μια από τις βασικότερες κατηγορίες, αφού μας βοηθούν να ξεπεράσουμε το πρόβλημα του περιορισμένου μήκους ενός καλωδίου HDMI.


Splitters: Οι μονάδες διαχωρισμού θύρας HDMI εξυπηρετούν στην τροφοδοσία περισσότερων τηλεοράσεων μέσω μιας πηγής HD.


Matrix: Οι μονάδες matrix έχουν τη δυνατότητα να συγκεντρώνουν πολλαπλές θύρες HDMI και να τις διαμοιράζουν ταυτόχρονα σε πολλές τηλεοράσεις, με δυνατότητα προβολής της ίδιας ή διαφορετικής πηγής σε κάθε μια.


Συμβατότητα πρωτοκόλλων


Προτού προχωρήσουμε στην αναλυτική περιγραφή κάθε κατηγορίας, να σημειώσουμε ορισμένα σημαντικά σημεία στα οποία πρέπει να δώσει βάση ο καταναλωτής. Η θύρα HDMI αποδίδεται σε διάφορες εκδόσεις και είναι συμβατή με διάφορα πρωτόκολλα ήχου και εικόνας. Ανάλογα τις συσκευές με τις οποίες πρόκειται να συνεργαστούν οι μονάδες διαχείρισης, αντίστοιχες πρέπει να είναι και οι υποστηριζόμενες δυνατότητες.


Καταρχήν πρέπει να δοθεί προσοχή στην υποστηριζόμενη έκδοσης της θύρας HDMI, όπου μπορεί να είναι v1.2, v1.3 ή ακόμα και v1.4, υποστηρίζοντας διαφορετικές αναλύσεις εικόνας, Deep Color, διαφορετικά πρότυπα πολυκάναλου ήχου ή και πρότυπο 3DTV. Ακόμα, πρέπει να είναι ξεκάθαρο εάν πρόκειται να χρησιμοποιηθούν συσκευές που υποστηρίζουν HDCP ή αποδίδουν έξοδο DVI. Για παράδειγμα, ο δέκτης του Sky Digital απαιτεί για τη λειτουργία του συσκευή συμβατή με HDCP. Αντίστοιχα, ο δέκτης Dreambox DM8000 αποδίδει την HD έξοδό του μέσω DVI.


Τέλος, μεγάλο ρόλο στην επιλογή του εξοπλισμού παίζει η απόσταση που πρέπει να καλύψουν οι μονάδες, όπως και η ανάγκη υποστήριξης απομακρυσμένου τηλεχειρισμού IR ή και Ethernet.


Επέκταση σύνδεσης HDMI


Εξαιτίας του περιορισμού του μήκους των εμπορικών καλωδίων HDMI, η επέκταση μιας σύνδεσης είναι από τις πρώτες ανάγκες που θα συναντήσει ένα σύγχρονο σπίτι. Η μεταφορά της σύνδεσης HDMI πραγματοποιείται με χρήση εναλλακτικών μέσων, όπως καλωδίου UTP CAT5/6, οπτικής ίνας ή και ασύρματα. Η πιο συνηθισμένη εφαρμογή είναι η μετατροπή μιας σύνδεσης HDMI σε καλώδιο CAT5/6, η μεταφορά του σε μεγάλη απόσταση και η επαναμετατροπή του σε HDMI. Προσοχή η εφαρμογή αυτή δεν χρησιμοποιεί πρωτόκολλο Ethernet, απλά το καλώδιο UTP.


Ανάμεσα στα μοντέλα των εταιρειών συναντάμε μονάδες μετατροπής HDMI v1.3 σε CAT5e/6 με υποστήριξη ανάλυσης εικόνας 1080p, υποστήριξη Deep Color (10 και 12 bit), HDCP και DVI, όπως και ψηφιακό πολυκάναλο ήχο, Dolby TrueHD, Dolby Digital Plus και DTS-HD Master Audio plus LPCM. Ανάλογα το μοντέλο και την εταιρία, μέσω UTP μπορούμε να καλύψουμε διάφορες αποστάσεις από 25 έως 100 μέτρα χωρίς καμία απώλεια στην ποιότητα εικόνας και ήχου HD.


Πολλές εφαρμογές μετατροπής HDMI σε UTP χρησιμοποιούν 2 καλώδια για την επικοινωνία του πομπού με τον δέκτη, ένα Video και ένα DCC. Μπορεί να γίνει χρήση καλωδίου CAT5, αλλά για την καλύτερη λειτουργία και την κάλυψη όλης της υποστηριζόμενης απόστασης, ενδείκνυται η χρήση καλωδίου CAT6. Η σύνδεση Video χρησιμοποιείται για την μεταφορά εικόνας και ήχου, ενώ η DCC για την μεταφορά του τηλεχειρισμού, όπως και μερικές φορές για την απομακρυσμένη τροφοδοσία του δέκτη μέσω του πομπού, εάν αυτό υποστηρίζεται.


Στις εφαρμογές των μονάδων επέκτασης (Extenders) μπορούν να εμπλακούν και οι αναμεταδότες (Repeaters). Οι μονάδες αυτές παρεμβάλλονται ανάμεσα στον πομπό και τον δέκτη UTP ενισχύοντας το σήμα, ώστε να προχωρήσει σε μεγαλύτερες αποστάσεις. Όπως θα δούμε παρακάτω, οι Repeaters μπορούν να χρησιμοποιηθούν και σε εφαρμογές με Matrix, όταν έρχονται με παραπάνω από μια είσοδο/έξοδο.


Από τις μονάδες Extenders «ειδικών αποστολών» αξίζει να αναφέρουμε το HDMI 1.3 RS-232 IR Over One Fiber Extender της Gefen που παρέχει μεταφορά σύνδεσης HDMI, με παράλληλη υποστήριξη RS-232 και τηλεχειρισμού IR έως 300 μέτρα με ένα καλώδιο οπτικής ίνας! Επίσης, η μονάδα GefenTV Wireless for HDMI αποστέλλει σήμα 1080p ασύρματα έως 10 μέτρα σε ανοιχτό χώρο.


Διαμοιρασμός σύνδεσης HDMI


Τα HDMI Splitters, υποστηρίζοντας τα πρωτόκολλα υψηλής ανάλυσης που αναφέραμε προηγουμένως για τα Extenders, έχουν τη δυνατότητα διαμοιρασμού μιας σύνδεσης HDMI σε 2, 4, 8, 10 ή ακόμα και 16 εξόδους HDMI, για προβολή μιας πηγής HD σε πολλαπλές τηλεοράσεις. Τα Splitters χρησιμοποιούν καλώδια HDMI του εμπορίου με αποτέλεσμα κάθε έξοδος να μπορεί να τρέξει έως 15 ή 20 μέτρα, ανάλογα το Deep Colour.


Ανάμεσα στα προϊόντα των εταιριών συναντάμε συνδυασμούς Splitters και Extenders. Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι μερικά προϊόντα της CYP, όπως το PU-Q1C4H όπου παρέχει μία CAT5/6 είσοδο και μία CAT5/6 έξοδο για επέκταση έως 30m και παράλληλα 3 HDMI εξόδους για τοπικό διαμοιρασμό. Αντίστοιχα παρέχεται μονάδα 1 προς 8 με 1 είσοδο/έξοδο UTP και 7 HDMI εξόδους. Αντίστροφα, η μονάδα PU-Q1H4C της CYP παρέχει μία HDMI είσοδο και μία HDMI έξοδο και 3 CAT5/6 εξόδους για μεταφορά έως 30m.


Matrix


Οι μονάδες Matrix, όπως προαναφέραμε, συγκεντρώνουν πολλαπλές θύρες HDMI και να τις διαμοιράζουν ταυτόχρονα σε πολλές τηλεοράσεις. Έτσι, η εκάστοτε τηλεόραση έχει δυνατότητα προβολής της ίδιας ή διαφορετικής πηγής. Συναντάμε μοντέλα με διαφορετικό αριθμό υποστήριξης εισόδων και εξόδων, όπως 4x4, για υποδοχή δηλαδή 4 HDMI πηγών και απόδοση σε 4 τηλεοράσεις ή μονάδες 4x2 ή 8x8. Μπορεί να συναντήσουμε μοντέλα που ενσωματώνουν μετατροπέα HDMI σε CAT5/6 για μεταφορά των σημάτων μέσω UTP σε μεγάλες αποστάσεις ή μοντέλα με υποστήριξη καλωδίων HDMI. Τα τελευταία συνοδεύονται προαιρετικά με μοντέλα extenders αντίστοιχων εισόδων/εξόδων, ώστε να δίνεται η δυνατότητα μεταφοράς των σημάτων HDMI μέσω UTP σε μεγάλες αποστάσεις.


Ειδικές περιπτώσεις


Όπως μπορείτε να καταλάβετε, οι λύσεις που παρέχονται γύρω από την σύνδεση HDMI είναι πάρα πολλές και οι συνδυασμοί των προϊόντων μπορούν να καλύψουν ένα μεγάλο αριθμό εφαρμογών. Η αλήθεια είναι ότι πολλά από τα προϊόντα είναι αρκετά ακριβά, ξεφεύγοντας από τον προϋπολογισμό μιας οικιακής εφαρμογής, ωστόσο είναι και άλλα που μπορούν να χωρέσουν σε ένα σύγχρονο HD σαλόνι.


Οι λύσεις γύρω από τη σύνδεση HDMI δεν είναι παρά ένα κομμάτι των προϊόντων των δύο εταιριών που αναφέραμε στο παρόν άρθρο, αφού ανάμεσα στη γκάμα τους συναντάμε μετατροπείς για διάφορους τύπους συνδέσεων. Πολύ ενδιαφέρον συγκεντρώνει ο μετατροπέας Ethernet & USB to HDMI Converter της CYP που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για χρήση της τηλεόρασης ως απομακρυσμένη οθόνη υπολογιστή, όπως και τα προϊόντα Computer Extension της Gefen για συνδυασμό μονάδων με σκοπό την απομακρυσμένη χρήση υπολογιστή.